Publicaties
De stille kracht; over de noodzaak van stadsregio's
Documenten
Conclusie Rapportage van de Commissie toekomst stadsregionale samenwerking
Op verzoek van de VNG heeft de Commissie toekomst stadsregionale samenwerking zich onder voorzitterschap van drs. E.H.T.M. Nijpels intensief verdiept in het functioneren van de stadsregio’s. Deze stadsregio’s zijn ingesteld op basis van de Wijzigingswet Wgr-plus. De commissie is tot de volgende conclusies gekomen:
- Er is in Nederland onontkoombaar behoefte aan regionale agendavorming
en -uitvoering. Die noodzaak is door alle door de commissie geconsulteerde gesprekspartners onderschreven. - In de huidige wettelijke structuur is de Wgr-plus de enig geschikte en beschikbare bestuurlijke vorm voor een samenwerking in stadsregionaal verband. Over alle andere alternatieven bestond de afgelopen vijftig jaar in de Nederlandse politiek geen spoor
van consensus. Het huidige kabinet heeft voor veranderingen in de bestuurlijke inrichting van Nederland de facto een moratorium ingesteld. - Bij stadsregio’s is sprake van verlengd lokaal bestuur. De wettelijk verankerde ‘niet-vrijblijvende’ samenwerking, gebaseerd op meerderheidsbesluiten, is een belangrijk element. In deze constructie worden op efficiente wijze een aantal belangrijke taken uitgevoerd.
- Alle relevante en betrokken maatschappelijke organisaties onderschrijven de meerwaarde van de stadsregionale samenwerking op terreinen als vervoer, regionale economie, woningbouwplanning, ruimtelijke planning en zorg.
- Het schrappen van de voorgenomen bevoegdheden van de stadsregio’s in de nieuwe Wet op de ruimtelijke ordening was onvoldoende doordacht en daarmee onverstandig. Vraagstukken op ruimtelijkeconomisch terrein kennen vele aspecten die raken aan de belangen van het lokaal bestuur. Juist die vraagstukken moeten worden opgepakt in de vorm van verlengd lokaal bestuur. De commissie roept het rijk en de provincies op om bij afwezigheid van wettelijk instrumentarium praktische oplossingen te bevorderen.
- Bij elke regionale uitdaging dient de vraag te worden gesteld welke coalitie van maatschappelijke instanties het meest geschikt is om deze te realiseren. Flexibiliteit in de samenwerking is belangrijk. Provincies kunnen en moeten bij veel van dergelijke uitdagingen een belangrijke bondgenoot zijn. Als het gaat om regionale belangen die
niet direct verbonden zijn met individuele gemeenten is de provincie onmiskenbaar als eerste aan zet. - De huidige Wgr-plus biedt een groot aantal mogelijkheden om stadsregionale
samenwerking gestalte te geven. De samenwerking krijgt in de diverse regio’s op verschillende manieren vorm. De commissie acht die pluriformiteit een goede zaak en keert zich tegen de door sommigen nagestreefde dwangmatige eenvormigheid. - De commissie keert zich krachtig tegen de steeds weer oplaaiende discussie over het gebrek aan democratische legitimatie. Zij stelt vast dat in alle regio’s bevredigende oplossingen zijn gevonden voor de beïnvloedingsmogelijkheden door gemeenteraden en voor de verantwoordingsplicht. De lokale besturen blijken daar in de praktijk goed mee te kunnen werken. Daarnaast beschouwt de commissie de betrokken gemeentebesturen als de eerst aangewezenen om te oordelen over de democratische legitimatie. Zeker de wetgever dient zich op dit terrein wat oordeelsvorming betreft bescheiden op te stellen. Die wetgever heeft immers andere vormen van regionale samenwerking met een wettelijke basis afgewezen. Bovendien zijn het uiteindelijk de gemeenteraadsleden die verantwoording aan de kiezers afleggen over de manier waarop zij de regio besturen.
- De stadsregio’s boeken onmiskenbaar en onomstreden maatschappelijke successen. De komende evaluatie van de Wgr-plus dient zich dan ook te richten op de bepalende succesfactoren, zodat zij verder versterkt en uitgebouwd kunnen worden.
- De succesvolle bestuursvorm van de stadsregio kan ook voor andere regio’s veel voordelen bieden. Indien zij dat wensen zou andere regio’s – bijvoorbeeld Drechtsteden – de mogelijkheid moeten worden geboden om hun samenwerking in de vorm van een stadsregio in te richten.
Prijs:0 euro
